Hành trình bắt đầu từ nỗi đau riêng

Câu chuyện đi tìm mộ liệt sĩ bắt nguồn từ chính gia đình ông, khi anh trai ông là liệt sĩ Nguyễn Đăng Khoa (quê Hà Tĩnh) chỉ trở về trên giấy báo tử với thông tin chung chung: Hy sinh tại mặt trận phía Nam. Với thông tin ít ỏi đó, ông Nguyễn Sỹ Hồ đã đi tìm rất nhiều nghĩa trang liệt sĩ nhưng không thấy. Mãi đến năm 2006, trong một lần về quê ông tìm thấy giấy khen của anh trai ghi đơn vị là Trung đoàn 271. Lần theo thông tin đó suốt 2 năm, cuối cùng ông đã tìm được hài cốt anh trai nằm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Huệ (thuộc Long An cũ, nay là Tây Ninh).

“Trong quá trình tìm kiếm anh trai, tôi thấy có rất nhiều mộ liệt sĩ có tên tuổi, địa chỉ cụ thể song người thân lại không biết để đưa về. Tôi thấy nhiều mộ đồng đội của anh mình thuộc Trung đoàn 271 nằm rải rác các nghĩa trang nên tôi đã gửi 1.080 hồ sơ đó đến báo Lao động. Sau đó có 15 gia đình liên hệ, tìm được 7 liệt sĩ. Những thông tin ban đầu dù rất mong manh nhưng vô cùng có giá trị tìm kiếm, có thể giúp đưa liệt sĩ trở về nên tôi quyết tâm dấn thân vào công việc này”, ông Hồ cho biết.

Bắt đầu công việc này khi còn đang làm thầy giáo, ông Nguyễn Sỹ Hồ chỉ có thể dành cuối tuần, dịp nghỉ lễ, hè để đi đến các nghĩa trang chụp ảnh bia mộ liệt sĩ. Nhiều người gọi ông là “lão khùng”, cho rằng công việc đó của các cơ quan chức năng, song ông đều bỏ ngoài tai, lặng lẽ lên đường chỉ với một suy nghĩ giản dị: tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Kết nối hàng vạn gia đình

Ban đầu, ông Nguyễn Sỹ Hồ lập một trang blog đăng tải hình ảnh và thông tin liệt sĩ. Sau nhận thấy cần có một trang web để hệ thống hóa thông tin, ông đã tích cóp tiền lương hưu mua tên miền và lập website: Nguoiduado.vn. Sau đó ông cũng được một công ty dữ liệu tài trợ công nghệ để website không bị giới hạn dung lượng, băng thông.

Tuy nhiên, khó khăn không nằm ở chỗ đi lại xa xôi hay công nghệ mà ở chỗ thời điểm đó các nghĩa trang không cho phép ông vào chụp ảnh. Song, ông Nguyễn Sỹ Hồ không nản chí, vẫn đi khắp các nghĩa trang, chỗ nào có thể chụp ông đều cố gắng. Tối về, ông đổ ảnh ra phân loại rồi đăng tải lên website và trang facebook cá nhân. Những bức ảnh được ông chú thích thông tin liệt sĩ, nghĩa trang cụ thể. Năm 2015, Cục Người có công (Bộ LĐTB-XH, nay là Bộ Nội vụ) có văn bản cho phép ông chụp ảnh tại các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc. Từ đó, con đường “đưa đò” của ông mới thực sự rộng mở.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Sỹ Hồ cũng viết thư tay gửi thông tin đến gia đình thân nhân liệt sĩ. Ông cũng nhận được không ít giấy báo tử, hồ sơ chiến đấu của liệt sĩ do gia đình thân nhân gửi. Từ thông tin ban đầu đó, ông lại xách ba lô lên và đi các nghĩa trang xác minh thông tin. Với ông, chỉ cần có thông tin liệt sĩ, bất kể ngày nào ông cũng lên đường vì ông hiểu rằng, thân nhân của liệt sĩ đang mòn mỏi đón các anh về từng ngày.

Trừ những hôm đi xa, ông Nguyễn Sỹ Hồ đều ngồi hàng giờ bên máy tính, sắp xếp tư liệu đưa lên trang web. Trang web của ông được làm rất khoa học do ông tự thiết kế, người dùng chỉ cần vài thao tác cơ bản có thể tìm thấy thông tin cần thiết. Ông cho biết, có những thông tin liệt sĩ đã được đăng ở một số website khác nhưng thân nhân không tìm được. Khi vào nguoiduado.vn thì lại tìm ra ngay khiến ông càng có thêm động lực cập nhật thông tin hàng ngày, hàng giờ.

Nửa cuộc đời làm người lái đò đưa các thế hệ học trò đến bến bờ tri thức, nửa sau cuộc đời, ông chọn làm “con đò lặng lẽ” kết nối thông tin, đưa nhiều anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ và vòng tay gia đình.