Theo Bộ trưởng, Trung ương đã xác định phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, là một trong những động lực để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Về hệ thống đường bộ cao tốc, theo quy hoạch và định hướng đến năm 2050, cả nước có 43 tuyến với tổng chiều dài khoảng 8.993km. Trong đó, 6.539km được đầu tư trước năm 2030, phần còn lại triển khai từ năm 2030 đến năm 2050.

Đến nay, cả nước đã khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km đường bộ cao tốc cùng 458km nút giao. Trong số này, 1.559km là cao tốc 4 làn xe hạn chế, chiếm 47%; 1.238km là cao tốc hoàn chỉnh từ 4-6 làn xe, chiếm 37%... Về phương thức đầu tư, đầu tư công đạt 2.485km, chiếm 74%; đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) đạt 860km, chiếm 26%.

Hiện cả nước đang triển khai chuyển tiếp 1.252km đường bộ cao tốc, dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Tính bình quân, cả nước hiện đạt 2,23km đường bộ cao tốc trên 100km².

Giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng cho biết sẽ tập trung nguồn lực đầu tư các tuyến cao tốc, trong đó có việc nâng cấp từ 2 làn xe, 4 làn xe hạn chế lên 4-6 làn xe theo quy hoạch, với tổng chiều dài 1.721km, nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỷ đồng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, chiều 20-4. Ảnh QUANG PHÚC

Về hệ thống quốc lộ, hiện cả nước đã hoàn thành và đưa vào sử dụng 24.376km.

Đối với đường bộ ven biển, hiện đã hoàn thành và đưa vào khai thác 1.701km; đang thi công 340km tại 10 tỉnh, thành, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Giai đoạn 2026-2030, cần tiếp tục hoàn chỉnh 772km.

Về đường sắt, theo quy hoạch mạng lưới được phê duyệt, cả nước có 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658km, gồm 7 tuyến hiện có dài 2.510km và 18 tuyến xây dựng mới dài 4.148km.

Đối với hệ thống đường sắt quốc gia, hiện có hơn 2.000km đường sắt cũ, chủ yếu được xây dựng từ thời Pháp, cơ bản là khổ 1m. Thời gian tới, sẽ tập trung phát triển các tuyến đường sắt quốc gia như Hà Nội - TPHCM, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn, Cần Thơ - TPHCM, Cần Thơ - Cà Mau...

Về đường sắt đô thị, đến nay cả nước đã hoàn thành 3 tuyến, gồm 1 tuyến tại TPHCM và 2 tuyến tại Hà Nội. Như vậy, trong 10 năm, cả nước mới thi công được 41km đường sắt đô thị. Thời gian tới, Hà Nội sẽ xây dựng 18 tuyến, TPHCM xây dựng 12 tuyến, tổng cộng 30 tuyến với chiều dài khoảng 2.224km. Tổng nhu cầu vốn phát triển đường sắt giai đoạn 2026-2030 khoảng 743.907 tỷ đồng.

Các đại biểu Quốc hội dự phiên họp chiều 20-4. Ảnh QUANG PHÚC

Về hàng không, theo quy hoạch, đến năm 2030 cả nước có 31 cảng hàng không, gồm 15 cảng quốc tế và 16 cảng quốc nội; đến năm 2050 phát triển lên 34 cảng hàng không. Hiện cả nước có 22 cảng hàng không, đáp ứng công suất 155 triệu hành khách mỗi năm, tăng khoảng 1,6 lần so với nhiệm kỳ trước.

Theo Bộ trưởng, đầu tư công cho hàng không chủ yếu phục vụ nâng cấp, sửa chữa; còn lại sẽ tập trung huy động đầu tư theo phương thức PPP và đầu tư tư nhân để phát triển hạ tầng hàng không.

Về hệ thống cảng biển, cả nước hiện có 309 bến cảng với tổng chiều dài 107km trên 3.200km bờ biển (chiếm 0,1% chiều dài đường bờ biển). Ngoài ra, có 44 bến cầu cảng dầu khí ngoài khơi, cơ bản đáp ứng năng lực vận tải xuất khẩu hàng hóa của cả nước.