Làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của cấp xã

Đại biểu (ĐB) Trần Anh Tuấn (TPHCM) đề nghị quy định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan tham mưu và UBND cấp xã trong chuẩn bị, triển khai và theo dõi việc thực hiện thỏa thuận quốc tế.

Theo ĐB, cần bổ sung vào luật các giới hạn, tiêu chí cơ bản đối với cấp xã. Phạm vi hợp tác phải gắn với chức năng, nhiệm vụ, khả năng bố trí nguồn lực và yêu cầu quản lý đối ngoại, bảo đảm các thỏa thuận đã ký được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

ĐB Nguyễn Thành Tâm (TPHCM) đánh giá cao việc mở rộng chủ thể được ký kết thỏa thuận quốc tế, gồm ban quản lý khu kinh tế, khu công nghiệp, khu chế xuất, đơn vị sự nghiệp công lập và cấp xã. Từ thực tiễn công tác tại địa phương biên giới, ĐB cho biết hằng năm, các xã biên giới tổ chức gặp mặt, đối thoại, giao lưu với các xã của nước bạn.

Tuy nhiên, ĐB đề nghị quy định rõ phạm vi, điều kiện và trách nhiệm, nhất là đối với địa bàn biên giới.

“Cần quy định rõ phạm vi nội dung cấp xã được ký kết; bắt buộc lấy ý kiến cơ quan có thẩm quyền đối với các thỏa thuận liên quan đến biên giới, quốc phòng, an ninh”, ĐB kiến nghị. Những nguyên tắc cơ bản này cần được quy định ngay trong luật, không nên giao toàn bộ cho văn bản dưới luật như nghị định hoặc thông tư hướng dẫn.

ĐB Nguyễn Phạm Duy Trang phát biểu tại buổi thảo luận. Ảnh: QUANG PHÚC

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, ĐB Quốc hội đoàn Cần Thơ, đồng tình với việc trao quyền cho UBND cấp xã khu vực biên giới ký kết thỏa thuận quốc tế, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của địa phương.

Đối với UBND cấp xã không thuộc khu vực biên giới, Bộ trưởng đề nghị đánh giá cẩn trọng, toàn diện. Dù cấp xã hiện có quy mô lớn hơn và trực thuộc cấp tỉnh, nhu cầu ký kết thỏa thuận quốc tế tại các địa bàn nội địa không phổ biến.

ĐB Trần Thị Diệu Thúy (TPHCM) đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chí xác định trường hợp phải lấy ý kiến Bộ Ngoại giao, các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành và trường hợp địa phương được chủ động quyết định theo thẩm quyền của HĐND, UBND.

ĐB Nguyễn Thành Tâm (TPHCM) phát biểu tại buổi thảo luận. Ảnh: QUANG PHÚC

Quy định rõ trường hợp “cần phải xử lý gấp”

Về điều kiện áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn khi ký kết thỏa thuận quốc tế, ĐB Trần Thị Diệu Thúy cho biết Sở Ngoại vụ và các cơ quan thuộc TPHCM đã nhiều lần góp ý.

Theo dự thảo, trường hợp cần xử lý gấp do yêu cầu về chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, cứu trợ khẩn cấp, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh được áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn. ĐB đồng tình với cơ chế này nhằm xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

ĐB Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM, phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: QUANG PHÚC

Tuy nhiên, cụm từ “cần phải xử lý gấp” còn mang tính định tính, chưa có căn cứ cụ thể để xác định trường hợp áp dụng. ĐB đề nghị làm rõ tính cấp bách gắn với thời hạn xử lý, hậu quả có thể phát sinh nếu áp dụng thủ tục thông thường và trách nhiệm giải trình của cơ quan đề xuất.

ĐB dẫn thực tiễn TPHCM và nhiều địa phương gặp vướng mắc trong tiếp nhận các khoản tài trợ, thiết bị, sinh phẩm y tế phục vụ phòng, chống dịch Covid-19. Từ đó, ĐB đề nghị quy định cụ thể các trường hợp khẩn cấp để thuận lợi áp dụng, tránh tiếp tục phát sinh vướng mắc.